2 năm liền dẫn đầu chỉ số sẵn sàng ứng dụng công nghệ thông tin tập trung (CNTT), góp một tiêu chí đáng kể để bảo vệ ngôi đầu bảng  xếp hạng  chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh, thành (PCI). Mới đây, Công viên phần mềm Đà Nẵng cũng đã được Bộ Thông tin và Truyền thông trao quyết định công nhận là Khu CNTT thứ 2 của cả nước (sau Khu Công nghệ cao trọng điểm quốc gia Quang Trung-TP.Hồ Chí Minh).

TP. Đà Nẵng cũng đang quyết liệt với việc điện tử hóa nền hành chính công, các phần mềm một cửa-một cửa liên thông đã và đang được áp dụng tại quy trình tiếp nhận, xử lý và trả lời cho tổ chức-công dân từ cấp phương xã đến cấp quận huyện.

Sở Thông tin và Truyền thông TP cũng đang khẩn trương chuẩn bị thành lập Trung tâm giao dịch điện tử, Trung tâm đào tạo và nghiên cứu CNTT (2 nhóm hạng mục thuộc tiểu dự án CNTT và Truyền thông do Ngân hàng Thế giới –WB tài trợ-). Trước đó, Đà Nẵng đã trở thành địa phương đầu tiên của cả nước, triển khai trang bị hạ tầng kỹ thuật tin học đầu cuối đến tận UBND phường-xã.

Với hàng loạt các chương trình và dự án trên, Đà Nẵng đã trở thành điểm sáng trên bản đồ CNTT và Truyền thông quốc gia. Và vì vậy, nhu cầu nguồn nhân lực cho ngành CNTT và Truyền thông cũng được đặt ra một cách bức bách.

 ICT Đà Nẵng chính thức mở bàn tròn về chủ đề "Nguồn nhân lực cho ngành CNTT và Truyền thông Đà Nẵng: Đã sẵn sàng cho cơ hội phát triển ?". Các biên tập viên, phóng viên ICT Đà Nẵng sẽ lần lượt đến thăm, gặp gỡ và có các cuộc trò chuyện cùng lãnh đạo một số đơn vị đang đảm nhận đào tạo nguồn nhân lực CNTT và Truyền thông trên địa bàn TP.

Chủ đề này cũng mở đầu cho một chuyên mục mới được mở trên ICT Đà Nẵng theo yêu cầu của độc giả: Đào tạo nguồn nhân lực. ICT Đà Nẵng mong nhận được ý kiến đóng góp thêm cho diễn đàn chủ mục này của tất cả các cấp quản lý giáo dục, các thầy cô giáo, các chuyên gia, độc giả quan tâm và các đơn vị đang sử dụng nguồn lực này.

Mở đầu xin giới thiệu cùng độc giả cuộc trò chuyện với Phó Giáo sư-Tiến sĩ Lê Kim Hùng, Hiệu trưởng Đại học (ĐH) Bách khoa Đà Nẵng.

Kỳ 1: ĐH Bách khoa Đà Nẵng với nỗ lực đạt chuẩn khu vực và quốc tế trong đào tạo

* Xin Phó GS-TS cho biết, năng lực đào tạo chuyên ngành CNTT tại ĐH Bách khoa Đà Nẵng hiện nay có những ưu điểm và thế mạnh gì về cơ sở vật chất, trang thiết bị; đội ngũ giảng viên; nội dung chương trình đào tạo cho sinh viên và các chương trình đào tạo nâng cao cho cán bộ giảng viên ở nước ngoài

Phó Giáo sư-Tiến sĩ Lê Kim Hùng, Hiệu trưởng Đại học Bách khoa Đà Nẵng

ĐH Bách khoa Đà Nẵng hiện nay là trường ĐH duy nhất của khu vực miền Trung-Tây Nguyên có năng lực đào tạo từ Kỹ sư, Thạc sĩ, đến Tiến sĩ các chuyên ngành kỹ thuật và công nghệ. Trong đó, CNTT là một ngành mũi nhọn và chiến lược mà nhà trường hiện đang rất chú trọng phát triển nhanh lên phía trước, đạt chuẩn khu vực và quốc tế trong lĩnh vực CNTT.

Nhà trường có bề dày thành tích trong đào tạo và nghiên cứu về CNTT, bắt đầu đào tạo kỹ sư CNTT từ năm 1992, đào tạo Thạc sĩ từ năm 1999 và đào tạo Tiến sĩ từ năm 2010. Đến nay chúng tôi đã đào tạo được khoảng 4.000 kỹ sư, 400 Thạc sỹ CNTT, hiện đang đào tạo 10 Tiến sỹ CNTT. Đa số các cán bộ chủ chốt và lực lượng nòng cốt của các Công ty, doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực CNTT, các phòng ban IT ở các cơ quan đóng trên địa bàn TP Đà Nẵng, ở các khu vực Miền Trung-Tây Nguyên và một phần ở TP HCM, được đào tạo từ Khoa CNTT, trường ĐH Bách Khoa–ĐH Đà Nẵng. Nhà trường cũng đã thực hiện thành công nhiều công trình nghiên cứu khoa học (NCKH) về CNTT.

Đặc biệt, trong những năm vừa qua, nhà trường đã thực hiện các công trình NCKH về CNTT cấp quốc tế, liên kết với nước ngoài như đề tài Nghị định thư liên kết với chính phủ Pháp và đã công bố một số lượng bài báo khoa học quốc tế và trong nước về CNTT chiếm tỷ lệ lớn nhất của toàn trường.

Tôi có thể nêu ra đây một số thế mạnh cơ bản về chuyên ngành CNTT của trường như sau:

1. Về đội ngũ giảng viên: 

Phần lớn các giảng viên CNTT có trình độ và chất lượng, được đào tạo ở các nước tiên tiến. Nhà trường hiện có 32 giảng viên CNTT, trong đó 30% là Tiến sỹ và Phó Giáo sư, 55% là Thạc sỹ. Hằng năm, để bồi dưỡng đội ngũ, các giảng viên CNTT đã được nhà trường cử đi đào tạo ở nhiều nước phát triển, như Nhật, Úc, Pháp…

2. Về nội dung chương trình đào tạo: 

Chương trình đào tạo ngành CNTT được xây dựng chọn lọc từ việc tham khảo các chương trình đào tạo của các trường ĐH lớn về CNTT trên thế giới và kết hợp với nhu cầu của các doanh nghiệp trong lĩnh vực CNTT tại Việt Nam. Chương trình đào tạo CNTT tại Trường ĐH Bách khoa được chuyên môn hóa thành 3 chuyên ngành hẹp: Công nghệ phần mềm, Mạng và truyền thông, Hệ thống nhúng nhằm đáp ứng như cầu xã hội cũng như chuẩn bị cho sinh viên các kiến thức chuyên sâu để có năng lực tiếp thu công nghệ tiên tiến.

Chương trình đào tạo thường xuyên được cập nhật nhằm theo kịp sự phát trển công nghệ trong bối cảnh hội nhập, đáp ứng nhu cầu của doanh nghiệp. Nhà trường cũng thường xuyên mời các kỹ sư CNTT giỏi ở các doanh nghiệp đến để giảng dạy các môn chuyên đề, thực hiện các buổi seminar về các vấn đề và công nghệ mới trong lĩnh vực CNTT.

Ngoài ra, chúng tôi có chương trình hợp tác với AUF đào tạo Kỹ sư CNTT tiếng Pháp tăng cường (30% số môn học giảng dạy bằng tiếng Pháp), chương trình PFIEV (Kỹ sư chất lượng cao) ngành Tin học Công nghiệp, chương trình Tiên tiến về Hệ thống số, Hệ thống nhúng, giảng dạy bằng tiếng Anh, hợp tác và sử dụng chương trình đào tạo của Đại học Washington và Đại học Portland – Hoa Kỳ, chương trình Thạc sĩ Công nghệ phần mềm hợp tác với Đại học Nice-Sophia Antipolis và Thạc sĩ Mạng truyền thông hợp tác với Đại học Compiègne-Cộng hòa Pháp.

Tất cả những chương trình này đếu áp dụng chương trình và qui trình đào tạo của nước ngoài với sự tham gia giảng dạy của các giáo sư hàng đầu đến từ Hoa Kỳ, châu Âu. Chúng tôi cũng đã ký thỏa thuận hợp tác đào tạo 3+1,5 (3 năm ở Việt Nam + 1 năm rưỡi ở nước ngoài) với các đại học Úc như University of Cambera và Monash University), sinh viên ngành CNTT có thể chỉ sang Úc 1,5 năm và lấy bằng đại học của Úc. Sự công nhận tương đương các môn học trong chương trình đào tạo CNTT tại ĐH Bách khoa của Khoa CNTT tại ĐH Úc là minh chứng cho chất lượng của nội dung chương trình .

 Thảo luận nhóm và xử lý với các bài tập "nóng" được mô phỏng như thật

- một kỹ năng đang được quan tâm tại các chương trình đào tạo chuyên viên IT.

3.Về cơ sở vật chất và trang thiết bị:

Nhà trường đã xây dựng nhiều phòng thí nghiệm, phòng thực hành CNTT hiện đại từ dự án dành cho 7 trung tâm trọng điểm đào tạo CNTT quốc gia với hơn 25 tỉ từ năm 2005. Chúng tôi đã trang bị khoảng 1000 máy tính PC cấu hình mạnh, một số máy Server, cùng nhiều thiết bị phần cứng, phần mềm hiện đại phục vụ đào tạo. Bên cạnh việc chú trọng công tác đào tạo, Khoa CNTT cũng đầu tư cho công tác NCKH. Nhà trường đã thành lập Trung tâm Nghiên cứu ứng dụng CNTT và Truyền thông (DATIC) để tập hợp đội ngũ nghiên cứu về CNTT.

Khoa CNTT đã lập các nhóm nghiên cứu chuyên sâu, như Xử lý ngôn ngữ tự nhiên, Xử lý ảnh và xử lý tín hiệu, Mô hình hóa hình học, Chất lượng phần mềm. Mô hình các nhóm nghiên cứu-giảng dạy (TRT) của trường ĐHBK đã phát huy hiệu quả thông qua nhiều công trình nghiên cứu khoa học đã thực hiện và góp phần phát triển “ĐH Đà Nẵng thành ĐH nghiên cứu vào năm 2020”, nâng cao chất lượng NCKH, chuyển giao công nghệ và tăng hiệu quả công tác đào tạo đáp ứng nhu cầu xã hội.

4. Về hợp tác quốc tế và liên kết đào tạo:

Trường ĐH Bách khoa hằng năm cử gần 30 giảng viên đi đào tạo sau ĐH tại nhiều nước trên thế giới, hiện nay có gần 90 giảng viên đang học tập tại nước ngoài. Về chuyên ngành CNTT, trường đã có hợp tác quốc tế đa dạng trong đào tạo Kỹ sư và Thạc sĩ CNTT cũng như phối hợp NCKH với nhiều Trường ĐH lớn trên thế giới như ĐH Bách Khoa Grenoble, ĐH Méditerranée, ĐH Nice Sophia Antipolis, Cộng hòa Pháp; ĐH Monash, ĐH Melbourne, ĐH SouthBank, Australia…Thông qua các chương trình HTQT, nhiều giảng viên và sinh viên đã được gửi đi đào tạo tại nước ngoài. Năm 2010 vừa qua đã có 3 Tiến sỹ CNTT đã bảo vệ thành công luận án tại Pháp và trở về trường tiếp tục công tác.

Bình quân mỗi năm, nhà trường đã cung cấp khoảng bao nhiêu kỹ sư, cử nhân Công nghệ Thông tin cho thị trường lao động ?. Thưa Phó Giáo sư, nguồn lực này thỏa mãn được bao nhiêu phần trăm nhu cầu của các tổ chức kinh tế-xã hội, doanh nghiệp và cơ quan quản lý nhà nước?

Hiện nay, hằng năm Nhà trường cung cấp cho thị trường lao động khoảng 300 kỹ sư và 70 Thạc sỹ CNTT. Tuy nhiên, nhu cầu của thị trường lao động về CNTT rất cao, nhất là nguồn lực có chất lượng tốt.

Do đó, số lượng nhân lực CNTT do nhà trường đào tạo chỉ mới đáp ứng khoảng hơn 50% nhu cầu hiện nay. Theo thông tin phản hồi từ phía các đơn vị sử dụng lao động, phần lớn các sinh viên được đào tạo tại Khoa CNTT có năng lực và đáp ứng tốt yêu cầu của các đơn vị. Nhiều sinh viên CNTT sau thời gian ngắn đã được tín nhiệm giữ vai trò quan trọng trong các đơn vị, doanh nghiệp và cơ quan quản lý nhà nước.

Trần Ngọc thực hiện