Trẻ mầm non cần sự giáo dục, nuôi dưỡng từ phía gia đình và nhà trường. Trong đó dạy trẻ tư duy là điều không hề giản đơn, đòi hỏi ba mẹ phải trang bị cho mình những kiến thức cơ bản để biết được thế nào là tư duy và có bao nhiêu lối tư duy mà trẻ có thể học.

Dưới đây là những kinh nghiệm được đút kết từ trường mầm non tại các quận nhằm gửi gắm đến các bậc phụ huynh những thông tin hữu ích và thú vị. Hãy cùng tìm hiểu nhé!

1. Logic và nhận thức

Lối tư duy truyền thống chú trọng nhiều đến sự logic. Điều này không có gì phải ngạc nhiên. Giáo dục tư duy trong trường học là cách giáo dục suy nghĩ phản hồi. Bạn sẽ phản ứng thế nào với những thứ mà bạn thấy trước mắt. Tức là thông tin đã được đưa ra. Những phần của bài đố đã được cho sẵn. Bạn vận dụng logic để đưa ra câu trả lời. Tư duy phê phán, tranh luận và hệ thống đối đầu phần lớn (chứ không phải hoàn toàn) dựa trên tư duy logic. Logic là kiểu tư duy của các nhà khoa học, hoặc một số người khác sử dụng để đưa ra ý tưởng của họ. Ngay cả khi một đột phá khoa học được hình thành nhờ vào sự linh cảm, hoặc may rủi, nó cũng luôn được thể hiện như là nó được hình thành dựa trên quy luật logic. Nếu không thì những ý tưởng đó sẽ không thể được chấp nhận.

 Chúng ta cần biết làm thế nào để chúng ta đi đến kết luận, vì vậy chúng ta cần biết những lý do hoặc quy luật logic ẩn sau nó. Vì tất cả những lý do này, chúng ta đã chú trọng đến tính logic. Bạn thức dậy vào lúc nửa đêm tại một căn phòng lạ ở khách sạn. Bạn muốn đi tới phòng tắm nhưng bạn không thể tìm thấy công tắc đèn. Và bạn nghĩ rằng nếu bạn tự cảm nhận được đường đi bằng cách sờ vào tường bạn sẽ tìm ra cửa dẫn vào phòng tắm, hoặc nếu bạn tìm ra một cánh cửa khác có thể có công tắc điện gần đó.

Thường thì nhận thức được biến đổi trở thành hình thái ngôn ngữ  hoặc biểu tượng. Sau đó, chúng ta sử dụng quy luật logic ngôn ngữ hoặc toán học để đi đến một vài kết luận. Ví dụ, con ve sầu phát ra tiếng kêu lớn nhưng chúng ta không thể nhận ra được tiếng kêu đó được phát ra từ đâu. Dù có tiến gần tới đâu, cũng không trông thấy cánh, hoặc chân con ve chuyển động để có thể phát ra tiếng kêu lớn đến như vậy. Thực chất, một con ve sầu khác ở một cành cây cách con ve sầu cũ chừng 10-15cm, mới là con thực sự phát ra tiếng kêu. Đây là một ví dụ điển hình về một trong những lỗi mà chúng ta thường mắc nhất trong cách tư duy.

Nếu chúng ta chỉ nhìn một phần của tình huống, tư duy logic của chúng ta sẽ dẫn chúng ta đi đến một câu trả lời sai. Nhưng làm thế nào để chúng ta biết rằng có nhiều hơn một phương án về chủ đề mà chúng ta đang xem xét? Điều này có được từ sự nhận thức. Sự hiểu biết được hình thành chủ yếu nhờ vào nhận thức. Sự hiểu biết chính là khả năng đón nhận nhiều điều. Những điều đang hiện hữu và cả những điều sẽ xảy đến trong tương lại. Sự hiểu biết cho phép chúng ta nhìn sự việc theo nhiều cách khác nhau.

Hai khía cạnh chính của sự nhận thức là: sự rộng rãi và sự thay đổi. Những câu hỏi quen thuộc được hỏi là: Cái nhìn của tôi bao trùm những gì? Liệu còn có cách nào khác để xem xét sự việc? Sự thay đổi chính là khả năng xem xét chính xác cùng một sự việc nhưng theo một cách khác. Một người bán giày đã viết: đây là một công việc kinh doanh thật thảm hại, dường như chẳng có ai đi giầy hay sao ấy, trong khi đó một người bán giầy khác lại viết: đây là một công việc kinh doanh thật tuyệt vời. Hình như ai cũng đi giầy thì phải.

Trẻ sinh hoạt ngoài trời tại trường mầm non quận gò vấp

2. Phương pháp CFA: Cân nhắc các yếu tố

Đây là một trong những công cụ tư duy được trình bày trong chương trình giảng dạy tư duy, chương trình CoRT. Chương trình này hiện nay đã được ứng dụng ở hàng nghìn trường học trên khắp thế giới. Chương trình CoRT là một chương trình toàn diện bao gồm 60 bài học tư duy và được chia thành sáu phần. Chương trình này cũng bao gồm cả những phần chỉ dẫn để giáo viên có thể áp dụng giảng dạy.

CAF là một công cụ định hướng sự chú ý, nó là một công cụ được thiết kế nhằm làm tăng và mở rông nhận thức. Các nhân tố mà chúng ta phải xem xét về vấn đề này là gì? Trong khi áp dụng, người ta thường chỉ nêu cách gọi tắt của công cụ này. – hãy thực hiện một CAF về vấn đề này. – nếu bạn đã thực hiện một CAF, bạn có lẽ sẽ không bỏ qua những thông tin quan trọng đó. – liệu chúng ta có nên thực hiện một CAF tại thời điểm này? Nếu bạn càng sử dụng CAF theo một cách thận trọng, công cụ này càng trở nên hữu ích và thành thông lệ.

Nếu bạn ngại ngùng khi đề cập đến nó, nó sẽ không trở thành một công cụ tiện lợi mà chỉ là một quan điểm tư duy mờ nhạt mà thôi. Một người cha nói vói con gái nhỏ của anh ta rằng cô bé có thể đến văn phòng làm việc của bố vào lúc chiều, trên đường cô bé đi học về, bởi công việc kinh doanh hiện nay của ông đang rất ế ẩm. Khi cô bé đến văn phòng, cô bé đưa ra đề xuất với cha mình thực hiện một CAF để tìm ra lý do tại sao công việc kinh doanh của ông lại tồi tệ đến vậy. Sau đó, một vài ý tưởng được nêu ra trong buổi thảo luận đó đã được phát triển và giúp vực lại được công việc kinh doanh.

Một người đàn ông sau khi xem xét kỹ một chiếc ô tô đã qua sử dụng, anh ta thấy rằng anh ta rất thích. Chiếc xe dáng thể thao, chất lượng còn tốt, chủ trước cũng chưa sử dụng nhiều và giá cả có thể chấp nhận được. Anh ta thấy rất vui mừng, một lát sau, anh quay trở lại mua chiếc ô tô đó. Anh ta lái xe về nhà trong niềm hân hoan. Sau đó, anh ta mới nhận ra rằng chiếc xe đó quá to để đỗ vào gara của anh ta. Khi mua xe ô tô, anh ta đã quên thực hiện một CAF. Một người lùn bước vào thang máy với ý định đi lên tầng 20, nhưng anh ta phải đi ra khi thang máy mới lên đến tầng 10. Lý do là anh ta chỉ với tới nút số 10. Anh ta đã không thực hiện một CAF. Nếu anh ta mà thực hiện một CAF, có lẽ anh ta sẽ đợi đến khi có ai vào thang máy thì anh ta mới sẵn sàng đi vào cùng và sử dụng thang máy đó.

Một bang đã ra quyết định cho phép những người nước ngoài giàu có đấu thầu giá nhà trong thị trấn. Sau đó họ mới nhận ra rằng bằng cách này thì những người dân địa phương sẽ không vào làm việc ở trong thị trấn, bởi vì họ không thể chấp nhận cùng mức giá đó. Những người điều hành bang này đã quên không thực hiện một CAF. Giảng dạy CAF chính là việc đưa thêm những nhân tố vào danh sách.

Những điều gì đã bị bỏ qua? Liệu bạn có thể đưa thêm những nhân tố nào vào danh sách chúng ta hiện có. Liệu chúng ta còn có gì khác cần xem. Tất nhiên, có sự khác nhau giữa các nhân tố quan trọng và những nhân tố ít quan trọng hơn. Nhưng điều chủ chốt ở đây chính là nỗ lực của chúng ta để tìm ra các nhân tố. Có nhiều khi, chúng ta tư duy nhưng lại không thực hiện một CAF hoàn chỉnh. Mặc dù CAF là một công cụ tư duy đơn giản nhưng lại có sức mạnh lớn lao khi nó được sư dụng một cách phù hợp.

Giờ sinh hoạt tại trường mầm non quận 10

3. Phương pháp APC: sự thay thế khả năng và lựa chọn

Đây là một công cụ nữa định hướng sự chú ý. Thay vì tư duy tiến lên phía trước, chúng ta xem xét những khả năng đồng thuận. Sự thay thế chứa đựng nhiều sự hài hước. Sự chơi chữ đơn giản cũng được xây dựng dựa trên sự thay thế. Một quý ông giàu có than phiền rằng ông ta đã có một ngày sinh nhật thật khổ sở bởi vì ông ta chỉ có một câu lạc bộ golf và trong câu lạc bộ đó không hề có bể bơi. Một khẩu hiệu quảng cáo nổi tiếng được ghi: không có gì thực hiện nhanh hơn Anacin.

Điều này ngụ ý muốn nói rằng không có cách chữa trị nào nhanh hơn được Anacin. Nó cũng có nghĩa là chẳng có gì có hiệu quả chữa trị đau đầu hơn sử dụng Anacin. Có một số loại quan điểm thay thế. Sự nhận thức: cùng một sự việc, nhưng chúng ta có thể xem xét chúng với nhiều cách nhìn khác nhau. Hành động: có nhiều cách phối hợp hành động có thể đem ứng dụng cho tình huống này. Giải pháp: những giải pháp thay thế với cùng một vấn đề. Cách tiếp cận: những cách khác nhau để xử lý một vấn đề nhằm tìm ra giải pháp. Sự giải thích: có những sự giải thích khác nhau xem tại sao điều gì đó xảy ra. Những giả thuyết khoa học thay thế. Sự thiết kế: những sự thiết kế khác nhau, mỗi thứ trong số đó đều mang mục đích thiết kế (máy móc, nhà cửa, áp phích…).

Có những khi chúng ta buộc phải tìm những sự thay thế bởi vì cách truyền thống không còn hiệu quả nữa. Hoặc cũng có khi chúng ta tìm kiếm sự thay thế bởi vì chúng ta tin tưởng rằng chúng ta có thể tìm ra cách tốt hơn cách mà chúng ta đang sử dụng. Nếu ai đó nói với bạn rằng chỉ có hai giải pháp cho vấn đề này, bạn nên suy nghĩ thêm một vài phút nữa xem còn có sự thay thế nào khác không. Bạn có thể, hoặc không thể tìm thêm giải pháp nào khác, nhưng luôn luôn đáng công để bạn làm điều đó.

Hi vọng những thông tin trên sẽ giúp ích cho ba mẹ trong việc giáo dục trẻ mầm non. Ngoài ra, phụ huynh có thể tham khảo thêm những mẹo dạy bé khỏe, bé ngoan ngay tại đường link này nhé: https://goo.gl/wLoL9h