Giáo dục mầm non ngày càng được chú trọng trên khắp cả nước. Đặc biệt là tại tphcm, các trường mầm non quận 10, trường mầm non quận gò vấp, trường mầm non quốc tế, v.v… không ngừng thi đua nhau cải tiến mô hình giáo dục để đào tạo ra những tài năng tương lai cho đất nước.

Dưới đây là một vài phương pháp giáo dục được trường mầm non quốc tế mong muốn gửi gắm đến quý phụ huynh, để hiểu thêm về các bé nhà mình và đâu mới là cách dạy dỗ trẻ hiệu quả thay vì những lời trách phạt, nhựng trận đòn roi.

1. Không áp đặt tiêu chí của người lớn lên trẻ nhỏ

Nếu có dịp tham quan các trường mầm non tại các quốc gia như Mỹ, Anh, Pháp, v.v… phụ huynh sẽ có dịp được tận mắt chứng kiến các bé được mặc áo bảo hộ để tham gia các lớp vẽ tranh, các con được tự do trình bày ý tưởng qua tranh vẽ, được tự do vui chơi, vẫy mực lấm lem mà không sợ bị dính vào quần áo (vì đã có đồ bảo hộ).

Hoạt động vẽ tranh là một hoạt động không có gì đáng kể, bất cứ trẻ em nào cũng thích tự mình vẽ ra những bức tranh, thích nghịch những cây cọ, những màu sắc sống động. Nhưng việc làm sao để một đứa trẻ chịu ngoan ngoãn và hứng thú với việc vẽ tranh lại là 1 vấn đề không phải ba mẹ nào cũng biết.

Thông thường, khi ngắm nhìn những tác phẩm của trẻ, rất nhiều phụ huynh lại đặc tiêu chí của bản thân mình vào để bình luận đánh giá thành quả của bé. Điều này là hoàn toàn sai lầm. Vì khi trẻ vẽ tranh, các con đã dồn hết tâm trí và sự hứng khởi của mình vào trong bức vẽ, trẻ đang vận dụng khả năng sáng tạo, điều khiển đôi tay nhuần nhuyễn và sự kết hợp hài hòa những màu sắc mà não trẻ nghĩ ra để hoàn thành bức tranh. Tuy không sắc sảo và áp dụng nhiều kỹ thuật như người lớn, nhưng đây xứng đáng là một bức tranh hoàn chỉnh thay vì nhận được những lời phê bình tiêu cực từ phía ba mẹ.

Nói rộng ra nữa trong rất nhiều lĩnh vực khác, ba mẹ thường cố gắng đốc thúc con trẻ phải hoàn thành rất nhiều thứ, mong muốn con mình phải thật giỏi đó là tâm lý chung thường thấy ở nhiều gia đình. Thậm chí, còn đem 1 đứa trẻ khác giỏi hơn để so sánh trước mặt trẻ. Sở dĩ có những điều này là do các bậc phụ huynh luôn đặt sẵn một hình mẫu về đứa trẻ ngoan trong đầu họ – một đứa bé có thể biết tất tần tật mọi thứ trên đời. Sau đó, đem suy nghĩ chủ quan này áp đặt lên con cái của mình và ra lệnh bắt trẻ phải làm theo.

Thế nhưng, mỗi đứa trẻ là một thế giới riêng với những mảng màu sắc sống động riêng, việc rập khuông con trẻ theo một hình mẫu mà không suy xét về khả năng của con cũng như lắng nghe những tâm tư, nguyện vọng của bé, thì liệu có thật sự đạt được mục đích giáo dục ban đầu mà ba mẹ đặt ra? Chưa kể có những bé im lặng làm theo nhưng trong lòng lại không hề có chút hứng thú với những điều con đang làm, lâu dần điều này gây ảnh hưởng nghiêm trọng trong tâm lý con trẻ, khiến khoảng cách giữa bé và phụ huynh dần xa cách.

Trẻ vui chơi tại trường mầm non quận 10

2. Học cách lắng nghe bé

Để cải thiện được tình trạng trên, không có gì ngoài biện pháp tâm lý. Trước hết ba mẹ phải học cách vứt bỏ những câu lệnh, những yêu cầu đòi hỏi khắc khe và quá sức các bé. Thay vào đó, lắng nghe ý kiến các con, đánh giá, xem xét năng lực thật sự để từ đó đặt ra những mục tiêu phù hợp hơn để giúp bé phát triển. Ví dụ như trẻ không thể ngoan ngoãn ngồi im trong 1 tiếng đồng hồ, ba mẹ có thể giảm thời gian xuống còn 10 hay 15 phút.

Điều này không chỉ thực tiễn với trẻ mà còn thực tiễn với cả người lớn. Ngay cả chúng ta vẫn ngại nhận những công việc vượt quá sức mình, rất dễ nãn chí và thoái lui. Nhưng khi nhận được những thử thách trong khả năng thì chúng ta hoàn thành rất tốt. Tâm lý của trẻ con cũng không khác gì người lớn. Đối với các bé lớn hơn tuổi mẫu giáo, tâm lý này vẫn không thay đổi, điều ba mẹ có thể làm cho con là cố gắng đưa ra mục tiêu hợp lý cùng những lời biểu dương khi bé hoàn thành tốt, rồi từ từ tăng dần độ khó cho con, chắc chắn dần dần con sẽ chấp nhận và vui vẻ khi thực hiện công việc.

Phụ huynh có thể tham khảo thêm một số hoạt động giúp bé mầm non phát triển trong khả năng của bé ngay tại đây.

3. Ứng xử với bé như cách ứng xử với 1 người lớn

Một nhà khoa học ở Mỹ đã thực hiện một nghiên cứu về mối quan hệ của các cặp mẹ – con giữa nước Mỹ và Nhật Bản. Họ đưa ra kết luận rằng: các bà mẹ ở Nhật rất ít khi dành thời gian trò chuyện với các con của mình, trong khi các bà mẹ ở Nhật thì hoàn toàn ngược lại.

Kết quả phân tích cũng cho biết, các bà mẹ Nhật Bản thường quan niệm con cái như 1 phần cơ thể mình nên không cần dành quá nhiều thời gian trò chuyện khi cần thiết. Mối quan hệ mẹ con chỉ thể hiện qua những cái ôm, bế ẵm, v.v… như một sợi dây “tâm truyền” và cách dạy con cũng bắt đầu thực hiện từ đây.

Trái ngược lại điều này, những bà mẹ ở Mỹ lại đối xử với trẻ như những người đã trường thành, họ trò chuyện, bàn bạc mọi vấn đề với trẻ. Tuy nhiên, cũng có lúc đi đến cực đoan ở chỗ những đứa trẻ không thể hiểu trọn vẹn câu chuyện của người lớn, vì chúng là trẻ con mà.

Một bên, bà mẹ nhìn nhận con cái như một phần máu thịt của cơ thể, 1 bên các bà mẹ lại nhìn con cái như một cá thể độc lập. Trong cả 2 trường hợp trên, điều nào mang lại cho con cách ứng xử tự tin, chủ động hơn trong cuộc sống chắc chúng ta đã rõ. Nhưng cách dạy con của phụ nữ Nhật Bản không phải là hoàn toàn vô nghĩa.

Ở Mỹ, nếu học sinh mang chất cấm vào trường, sẽ bị cảnh sát bắt giữ và bắt cá nhân đó phải tự chịu trách nhiệm trước pháp luật. Nhưng ở Nhật, nếu một học sinh mang theo chất ma túy đến trường, nhà trường sẽ báo cho gia đình và gia đình sẽ báo lên cảnh sát, lúc này cả 2 phía phải cùng chịu trách nhiệm.

Quả thực, cách giáo dục của các nước Mỹ rất đáng để chúng ta học tập và noi theo. Nếu ở Nga, ba mẹ học cách nói “Không” với trẻ thì ở Nhật, ba mẹ lại thường nói: “mẹ ở đây này…”. Việc nhìn nhận con như một cá thể độc lập sẽ giúp con trưởng thành hơn sau này, nhất là khi gặp khó khăn, tinh thần của trẻ sẽ vững vàng hơn rất nhiều so với những đứa trẻ thường xuyên được nuông chiều như cách dạy con của người Nhật.

Trẻ vui chơi tại trường mầm non quận Gò vấp

4. Học mà chơi, chơi mà học

Ở Nhật cụm từ “vui chơi” được xem như từ trái nghĩa với “làm việc” và “thành thật”. Cụm từ “người vui chơi” ở Nhật thường chỉ những đối tượng bị coi thường và hình như người Nhật rất không thích từ này xuất hiện trong cuộc sống. Khái niệm vui chơi dường như không hề tổn tại quá lâu đối với người Nhật.

Trên thực tế, việc vui chơi chỉ bị coi là xấu khi lãng phí thời gian vào những thứ vô bổ và xa hoa phù phiếm. Nhưng theo các nhà nghiên cứu đã chỉ ra rằng, chỉ có trong lúc vui chơi, con người mới được tự do là chính mình vì không phải tuân theo những tập quán, lễ nghi. Mặc dù vui chơi không hẳn mang nhiều tính sáng tạo nhưng nó lại mang một thể nghiệm lớn.

Đặc biệt là đối với các bé, vui chơi chính là cách giúp con học nhiều hơn cả. Người lớn thường quan niệm phải phân biệt rạch ròi ranh giới giữa “học tập” và “vui chơi”, nhưng đối với thế giới của trẻ nhỏ, điều này lại hoàn toàn ngược lại.

Ở nước Mỹ, có một chương trình truyền hình dạy chữ cho các trẻ nhỏ, chương trình này khá đặc biệt và thu hút sự chú ý của các bậc phụ huynh bởi vì nó dựa theo nguyên lý “quảng cáo”. Họ phát hiện ra rằng trẻ con rất thích xem quảng cáo và thường bị ảnh hưởng bời hình ảnh, từ ngữ xuất hiện trong quảng cáo, chúng có thể dễ dàng ghi nhớ các mẫu quảng cáo cũng như những bài hát trong quảng cáo và dễ dàng sử dụng những từ ngữ này vào trong cuộc sống. Với lối dạy mới mẽ này đã tạo ra sân chơi vô cùng thú vị cho các bé, các con vừa được vui chơi lại vừa có thể học tập một cách tự nguyện.

Qua ví dụ trên, ta có thể thấy rất rõ, muốn phát huy trí lực cho trẻ, người lớn phải biết tạo ra sự hứng thú và yêu thích cho con, từ đó thúc đẩy trẻ tiếp thu tri thức dễ dàng hơn.

Một nhà tâm lý học đã nghĩ ra cách dạy chữ cho trẻ bằng trò chơi nhảy lò cò, ông viết những từ ngữ đơn giản vào các ô, để trẻ đọc to khi nhảy đến ô đó. Phương pháp này đã thu được thành công rất nhiều. Ngoài ra, một giáo viên người Nhật đã dạy tiếng Anh cho trẻ nhỏ bằng cách cho các con diễn kịch. Ông mang theo những đạo cụ cho vở kịch, dạy tiếng Anh thông qua những đạo cụ đó, những động tác, điệu bộ trong lúc diễn, những lời thoại nhân vật bằng tiếng Anh. Thông qua trò chơi này, trẻ vừa tiếp thu tiếng Anh một cách dễ dàng, lại còn có thể phát triển thêm cách diễn xuất của mình.

Với nhữn thông tin thú vị trên, chắc hẳn ba mẹ đã tích lũy thêm những kinh nghiệm trong việc dạy trẻ rồi phải không nào. Hiện nay, các trường mầm non cũng đã không ngừng cải tiến và áp dụng những phương pháp tiên tiến và hiệu quả như các nước bạn vừa kể trên để giúp các con phát triển. Vì thế, phụ huynh có thể tin tưởng khi gửi gắm con tại các trường mẫu giáo trong nước như hiện nay. Ngoài ra, ba mẹ có thể tham khảo thêm một số thông tin hữu ích khác tại đây.