Ba mẹ nào cũng mong muốn con mình khi sinh ra và lớn lên được khỏe mạnh thông minh. Bước vào độ tuổi mẫu giáo, nỗi lo về phương pháp giáo dục trẻ là điều khiến phụ huynh trăn trở. Dưới đây là những cách dạy trẻ được các trường mầm non tại tphcm chia sẻ đến quý phụ huynh.

1. Vì sao trẻ cần phải tư duy

Để trẻ thông minh và nhạy bén trong suy nghĩ, đòi hỏi ba mẹ phải tạo điều kiện cho trẻ phát huy khả năng tư duy của con bằng cách tạo ra những tình huống khiến trẻ phải động não. Một trí não không hoạt động thường xuyên sẽ như một cỗ máy không được dầu bôi trơn.

Theo một giáo sư người Nhật đã công bố phát hiện tuyệt vời của mình về bộ não của con người, tất nhiên là bao gồm cả trẻ mầm non. Ông nói rằng: bộ não con người có khả năng rất tuyệt vời và những tổ chức tư duy ở dạng nén. Nghĩa là nếu hôm qua ta thực hiện một việc trơn tru, trót lọt thì ngày hôm sau nếu có gặp lại tình huống đó, bộ não sẽ không cần chủ động tư duy mà chúng ta sẽ thực hiện mọi thứ theo khuôn mẫu sẵn có trước đó và gặt hái được kết quả.

Với rất nhiều hoạt động hằng ngày trong cuộc sống, vậy mà bộ não chúng ta lại có khả năng ghi nhớ tất cả, quả thật đó là một điều rất tuyệt vời ở con người. Nếu không có tư duy dạng nén của bộ não thì hầu hết các hoạt động đơn giản như rửa mặt, đánh rang, ăn uống v.v… bộ não cũng buộc sẽ phải tư duy từ đầu đến cuối. Tình trạng này kéo dài sẽ dẫn đến quá tải cho bộ não chúng ta. Nhờ hệ thống nén của bộ não mà con người không mất quá nhiều năng lượng cho việc tư duy cho những hoạt động mang tính quen thuộc/ thói quen. Nguồn năng lượng của bộ não được tích trữ và tập trung vào suy nghĩ cho những vấn đề mới, những vấn đề quan trọng hơn trong cuộc sống.

Tuy nhiên, điều gì cũng có 2 mặt của chúng. Khả năng nén của bộ não cũng dẫn đến một nguy hại tiềm tang, đó là người ta thường làm việc theo quán tính. Điều này sẽ đưa bộ não con người từ chổ khô, bị cơ giới hóa và nhiều khả năng sẽ bị lão hóa sớm nếu như không biết cách thúc đẩy não bộ phát triển không ngừng trong mức độ vừa phải.

Theo một nghiên cứu của giáo sư người Mỹ, trẻ em từ 0 – 4 tuổi là giai đoạn bắt đầu phát triển tư duy và sẽ ảnh hưởng đến lúc con được 18 tuổi. Điều này đồng nghĩa với việc khả năng phát triển trí não của con sẽ tăng dần từ 0 – 4 tuổi và đạt đỉnh điểm ở tuổi 18. Nếu không đạt được bước phát triển mạnh khi còn nhỏ, đến năm 18 tuổi đỉnh điểm phát triển của bé sẽ thấp hơn những trẻ khác.

Vì vậy, có thể nói việc phát triển trí lực trong giai đoạn mẫu giáo là hết sức quan trọng và cần thiết cho trẻ. Chính vì nắm bắt được điều này, hiện nay có rất nhiều điểm trường mầm non quốc tế tại tphcm như VAS, đã không ngừng cập nhật những phương thức giáo dục hiệu quả nhất nhầm thúc đẩy khả năng tư duy và phát triển của trẻ trong giai đoạn này.

Trẻ vui vẻ học tập tại trường mầm non quận 10

2. Làm thế nào để giúp bé tư duy

Trước hết, phụ huynh cần giúp trẻ ý thức được tầm quan trọng của việc “tự động não tư duy’. Ví dụ như thay vì ép buộc trẻ ngồi học bảng chữ cái để có thể bập bẹ ráp vần như một đứa trẻ tiểu học. Ba mẹ có thể nói cho trẻ nghe tầm quan trọng của việc học chữ như: nếu con học hành chăm chỉ, con sẽ có thể tự đọc được những mẫu quảng cáo, tự xem các kênh truyền hình yêu thích, tự đọc truyện, v.v…. Lúc này trẻ sẽ suy nghĩ và tư duy lời bạn nói và khi cảm thấy hợp lý, con sẽ tự giác thực hiện việc học tập của mình tốt hơn mà không cần ba mẹ la rầy hay nhắc nhở.

Đối với những công việc mang tính quen thuộc, tư duy con người, thậm chí là với trẻ vẫn sẽ thực hiện một cách quán tính. Nhưng khi gặp một việc mới, khó khăn hơn, phương thức tư duy cũ bị phá vỡ. Lúc này buộc chúng ta phải tư duy theo một cách mới phù hợp và hiệu quả hơn. Chưa kể, khi tư duy theo lối mòn cũ sẽ làm mai một khả năng thực sự của bản thân.

Khi rơi vào tình huống khó, bản thân chúng ta sẽ buộc phảo tư duy ra những phương thức giải quyết mới mà không cần một chất xúc tác nào khác, lúc này chúng ta sẽ dễ dàng phát hiện ra những nhược điểm của bản thân. Để hiểu rõ hơn về vấn đề này, hãy theo dõi ví dụ sau:

Một trường mẫu giáo quốc tế tại tphcm dẫn các em nhỏ đến siêu thị để rèn kỹ năng sống mầm non cho bé, các thầy cô giao cho mỗi bé 50 ngàn với yêu cầu các em phải mua những vật dụng cần thiết nhất có thể và trong đó phải bao gồm 1 thanh sô cô la. Lúc bắt đầu trò chơi, nhiều em tỏ ra lúng túng, không biết phai xoay sở như thế nào. Nhưng sau một lúc, tất cả các em đều hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao.

Xem thêm Những trò chơi giúp phát triển kỹ năng sống mầm non cho trẻ: https://www.vas.edu.vn/post/day-con-ky-nang-song-tu-lap

Ví dụ trên cho thây, trong tình huống khó khăn, chúng ta sẽ được thúc đẩy để tư duy nhanh nhẹn và linh hoạt. Vì thế, một số lời khuyên của giáo sư nước ngoài trong lĩnh vực giáo dục trẻ, khuyên các bậc cha mẹ rằng: trong tình huống khó khăn, đừng vội đưa tay giúp đỡ bé mà hãy để trẻ phát huy khả năng tư duy tuyệt vời của mình.

Điều này không có nghĩa là ba mẹ sẽ ngoảnh mặt làm ngơ với bé, mà ba mẹ chỉ nên giúp đỡ con khi bé thật sự gặp khó khăn đến nỗi không thể tự giải quyết được vấn đề. Ở Mỹ, khi một đứa trẻ bị ngã, ba mẹ sẽ chạy đến động viên con tự đứng lên thay vì chạy đến đỡ bé đứng dậy như một hành động sai lầm của nhiều phụ huynh ở các nước Đông Nam Á.

Trẻ cần học những kỹ năng sống mầm non

3. Phương pháp “tư duy 3 giai đoạn”

 Đây là phương pháp tư duy của một nhà giáo dục, một triết học gia người Mỹ – Edward. Ông đưa ra quy trình giáo dục trẻ gồm 3 giai đoạn. Ví dụ: khi dạy trẻ mẫu giáo nhận thức các món đồ vật xung quanh như bút máy, bút bi, bút chì. Đầu tiên, phụ huynh nên cầm bút bi lên trước mặt bé và nói: “đây là cây bút bi”. Sau đó, cầm 1 lúc 3 cây bút lên và hỏi con: “cây nào là cây bút bi?”. Cuối cùng cầm cây bút bi lên trước mặt bé và hỏi: “đây là cái gì?”. Với việc đưa ra các dẫn dắt theo thứ tự: “đây là…”; “cái nào…”; “cái này là gì…” được gọi là phương pháp rèn luyện 3 giai đoạn.

Hiện nay có nhiều phụ huynh thường mong muốn con mình dù đang còn trong độ tuổi mẫu giáo nhưng đã có khả năng đọc viết như những bé đã vào tiểu học. Thậm chí còn so sánh con mình với trẻ hàng xóm khi cháu bé kia dù mới 4 tuổi đã biết đọc, biết viết. Điều này chứng tỏ 1 diều rằng: hầu như các phụ huynh trong thời buổi hiện nay không thực sự hiểu được con trẻ.

Tốc độ phát triển của trẻ là không hoàn toàn giống nhau. Có bé chỉ mới 1 tuổi đã có thế nói chuyện rành rọt, trong khi một số trẻ khác đến tận 5 tuổi mà vẫn chỉ mới bập bẹ vài từ. Do đó, trong việc giáo dục trẻ, phụ huynh phải lưu ý tốc độ phát triển của các năng lực ở trẻ (không phải là vấn đề trí tuệ trẻ có thông minh hay không). Đối với con nhỏ, trẻ không có khái niệm về thời gian, cho nên việc bắt đầu dạy cho trẻ về 1 vấn đề nào đó, phụ huynh phải chú ý xem trẻ có hứng thú với vấn đề đó hay không. Nếu không hứng thú thì ba mẹ phải tạo ra những trò chơi, những câu hỏi thú vị lồng ghép bài học vào đó thì trẻ mới vui vẻ tiếp nhận được.

Trẻ học về an toàn giao thông tại trường mầm non quận gò vấp

4. Trò chuyện cùng bé

Có một quy tắc trong nghề phóng viên là họ phải hạn chế tối đa những câu hỏi “Có” và “Không” khi phỏng vấn, vì những câu hỏi dạng này thường đưa cuộc phỏng vấn đi vào bế tắc. Cho nên, người phóng viên phải khéo đưa ra những câu hỏi gợi mở để dẫn dắt người nghe trả lời nhiều thông tin hơn. Điều này cũng có mối liên quan khi ba mẹ dạy trẻ.

Phụ huynh không nên hỏi bé như: “trong kia có thư không?”. Mà thay vào đó, khi trò chuyện cùng trẻ, ba mẹ nên gợi mở tư duy cho con bằng những câu hỏi như: “con cảm thấy như thế nào?”, “vì sao?”, “bao giờ thì…?”. Đứng trước những câu hỏi như thế này, trẻ sẽ có cơ hội để tư duy nhiều hơn để trả lời và thắt chặt thêm tình cảm gia đình giữa ba mẹ và con cái.

Bên cạnh đó, ba mẹ không chỉ là người lúc nào cũng đưa ra câu hỏi mà đôi khi nên đổi vai trò là người lắng nghe những thắc mắc để giải đáp cho con. Có một bộ phận người lớn còn nhìn nhận việc lắng nghe bé sẽ làm mất đi “cái uy” dạy trẻ khi bị cuốn vào những câu chuyện của con. Điều này nên được nhìn nhận lại, nhất là khi trả lời những câu hỏi ngớ ngẩn của con, ba mẹ không được cười chê, sẽ khiến trẻ e dè và không dám thể hiện vì sợ bị cười chê.

Khi chúng ta đối xử với trẻ như cách chúng ta đối với một cá thể trưởng thành, độc lập, trẻ sẽ cảm thấy tự hào vì câu hỏi của chúng được lắng nghe và tôn trọng, cảm thấy giá trị của chúng trong mắt người lớn. Ngược lại, khi chúng ta chỉ trả lời qua loa cho xong chuyện, điều này lâu dần sẽ làm con quen với sự bưng bít, e dè ngại hỏi, ngại thắc mắc. Thậm chí khi ba mẹ chịu lắng nghe và giải thích con trẻ vấn đề con đang thắc mắc, cũng không nên giải thích quá chi tiết vì làm như vậy sẽ đánh mất khả năng tự tìm hiểu của con.

Phụ huynh có thể tham khảo thêm một số thông tin khác tại đây nhé!